Rüsumat No: 4, Türk Milli Mücadele tarihinin en sıra dışı ve kahramanlık dolu hikayelerinden birine sahip olan "Gazi" unvanlı gemidir. Dünya denizcilik tarihine "ölüp dirilen gemi" olarak geçen bu gemi, özellikle Ordu halkıyla bütünleşmiş bir destanın kahramanıdır.
İşte Rüsumat No: 4 ve onun filmlere konu olacak hikayesi hakkında bilgiler:
Rüsumat No: 4, Kurtuluş Savaşı sırasında Batum'dan aldığı silah ve mühimmatı İnebolu'ya taşımakla görevliydi. 1921 yılının Ağustos ayında, iki büyük Yunan savaş gemisi (Dafne ve Panter) tarafından takibe alındı.
Aldatma Harekatı: Yakalanacağını anlayan gemi kaptanı Yüzbaşı Mahmut Bey, gemiyi Ordu sahilinde karaya oturttu.
Halkın Dayanışması: Ordu halkı, düşman gemileri gelmeden önce gemideki silah ve cephaneyi el birliğiyle (takalarla ve sırtlarında taşıyarak) boşaltıp şehre sakladı.
Sahte Batırılma: Yunan gemileri yaklaştığında, geminin mühimmat taşıdığı anlaşılmasın ve düşman eline geçmesin diye gemide yangın çıkarıldı ve içi su doldurularak batırıldı. Yunanlılar "gemi yandı ve battı" diyerek bölgeden ayrıldı.
Yeniden Doğuş: Tehlike geçince Ordu halkı ve mürettebat, batırılan gemideki suyu boşalttı, yangının hasarlarını giderdi ve gemiyi mucizevi bir şekilde tekrar yüzdürdü. Silahlar yeniden yüklenerek İnebolu'ya ulaştırıldı.
Rüsumat No: 4, yaptığı 10 seferde toplamda:
1000'den fazla tüfek,
7.500 sandık mermi,
8 top ve binlerce top mermisini cepheye ulaştırmayı başarmıştır. Bu yardımlar, Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasında hayati rol oynamıştır.
Bu kahraman gemi, 29 Eylül 1921'de Giresun’un Eynesil ilçesi açıklarında yine Yunan savaş gemileri tarafından sıkıştırıldı ve bu kez gerçekten batırıldı. Ancak adı, Türk denizcilik tarihine altın harflerle yazıldı.
Bugün bu kahramanlığı gelecek nesillere aktarmak amacıyla Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından bir müze inşa edilmiştir:
Konum: Altınordu sahilindeki Ayışığı Meydanı'nda (Mustafa Kemal Atatürk'ün 1924'te karaya ayak bastığı yer) bulunur.
Replika: Geminin tarihi kaynaklara dayanılarak hazırlanan birebir ölçülerdeki replikası müze olarak hizmet vermektedir.
İçerik: Müzede Milli Mücadele dönemine ait görseller, geminin hikayesini anlatan sergiler ve dönemin ruhunu yansıtan objeler yer alır.
Batum'dan Rize ve Ordu güzergahına kadar olan Karadeniz hattında, inanç ve tarih turizminin en anlamlı duraklarından biridir. Özellikle Karadeniz sahil yolu üzerinde seyahat edenlerin Ordu merkezde mutlaka uğradığı, duygusal derinliği yüksek bir anıt alandır.