Gürcistan’da, özellikle de Batum şehrinde bulunan ve halk arasında Orta Camii olarak bilinen yapı, bölgedeki İslam mirasının en önemli ve günümüze ulaşabilmiş tek tarihi camisidir.
İşte Batum Orta Camii hakkında öne çıkan bilgiler:
Yapım Yılı: Cami, 1886 yılında aslen Rizeli olan Aslan Bey Himşiaşvili (bazı kaynaklarda Mübeşşir-zade ailesi olarak geçer) tarafından yaptırılmıştır.
İsminin Anlamı: Eskiden Batum’da "Aziziye Camii" ve "Ahmediye Camii" adında iki cami daha bulunmaktaydı. Bu cami, diğer iki caminin arasında kaldığı için halk tarafından "Orta Camii" olarak adlandırılmıştır. Diğer iki cami Sovyet döneminde yıkıldığı için bugün Batum’un merkezindeki tek tarihi camidir.
Dış Görünüş: Beyaz duvarları ve zarif yapısıyla dikkat çeker. Binanın dış cephesi oldukça sadedir ancak asıl görkemi iç mekanındadır.
İç Süslemeler: Caminin içi, Laz ustalar tarafından yapıldığı bilinen muazzam kalem işi süslemelerle doludur. Kubbe içi, tavan ve duvarlar; canlı renklerle (mavi, pembe, altın sarısı) yapılmış bitkisel motifler ve geometrik desenlerle bezenmiştir.
Minare: Caminin tek minaresi vardır ve bu minare daha sonraki yıllarda (19. yüzyıl sonu) yapıya eklenmiştir.
Sovyetler Birliği döneminde birçok ibadethane kapatılmış veya farklı amaçlarla kullanılmış olsa da, Orta Camii bir süre kapalı kaldıktan sonra 1946 yılında tekrar ibadete açılmıştır.
Gürcistan bağımsızlığını kazandıktan sonra cami geniş kapsamlı bir restorasyondan geçmiş ve orijinal süslemeleri korunarak yenilenmiştir.
Batum’un en turistik ve canlı bölgelerinden biri olan Kutaisi Caddesi (Batum Limanı’na yakın bölge) üzerinde yer alır. Çevresi, Türk restoranlarının ve mağazalarının yoğun olduğu, oldukça hareketli bir bölgedir.
Batum Orta Camii, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda bölgedeki Müslüman Gürcü ve Türk nüfusun kültürel birleşme noktasıdır. Özellikle Cuma namazlarında cemaatin cami dışındaki sokaklara kadar taşması, bölgenin tek tarihi camisi olması nedeniyle sık rastlanan bir durumdur.